Na historii tego nie ucza

100 lat temu USA byla panstem nie liczacym sie na swiecie. W 19 wieku nie zapraszano Ameryki na konferencje pokojowe. Obowiazywala doktryna Monroe, w ktorej Ameryka zrzekala sie ingerencji w sprawy Europy. Ameryka byla zadluzona po uszy, dokladnie tak jak dzis sie to dzieje ponownie. Sytuacja zmienila sie dopiero w czasie 1 wojny swiatowej, Ameryka w ciagu paru lat stala sie mocarstwem militarnym i gosporadczym, kredytodawca swiata, drukarzem waluty swiatowej.

Jest duzo powodow tego, ze 20 wiek byl wiekiem Ameryki. Byl efekt skali, tego ze firmy mialy ogromny obszar ekspansji, byl zdrowy system prawny, wolnosc gospodarcza, niskie podatki, pracowita ludnosc wyznajaca protestancki kult pracy, staly doplyw taniej sily roboczej, bogactwa naturalne i wiele innych.

Jednak glownym powodem rozkwitu potegi Ameryki byl brak konkurencji. Panstwa europejskie z zapalem i wesolutko sie wzajemnie wyrzynaly, potem wymyslono wojne totalna i zaczeto bombardowac fabryki i miasta na niespotykana wczesniej skale. Reszta swiata pogrozona byla w ustrojach despotycznych, ktore z natury nie sprzyjaja tworzeniu potegi gospodarczej. Bylo wiele dzikich panstw, ktore dzis mozemy podziwiac w czasie wycieczki do Naddniestrza lub Korei Polnocnej.

Ameryka byla jedynym panstwem, ktore moglo dostarczac dobra. Poniewaz nabywca nie mial zadnego wyboru musial placic dowolne zadane sumy, pracodawcow stac bylo by godnie placic pracownikom, co z kolei stworzylo potezna klase srednia w USA i dobrobyt niespotykany nigdy wczesniej.

Smutne jest ze Ameryka promujac demokracje i pokoj podcina galaz na ktorej siedzi. Odbudowanie Europy i Japonii po wojnie stworzylo grozna konkurencje, powstale systemy byly bardziej konkurencyjne produkujace taniej – to byl pierwszy cios. Drugim ciosem, ktory dobil Ameryke bylo przenoszenie produkcji do Azji, glownie Chin i przenoszenie uslug IT do Indii i innych panstw. W Ameryce zostaly glownie miejsca pracy w kawiarniach i sklepach. Ameryka sie skonczyla.

Share This Post

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *