Monthly Archives: January 2019

Amerykańskie monety bulionowe

Zapraszam do lektury kolejnego gościnnego wpisu będącego przewodnikiem po najbardziej znanych (i nieco mniej rozpoznawalnych) mennicach świata.

Kraj: USA

Mannica:
U.S. Mint
United States Mint Headquarters
801 9th Street, N.W.
Washington, DC 20220-0012
Rok założenia: 1792

Moneta: Gold Eagle, American Buffalo, Double Eagle

Wprowadzenie

U.S. Mint powstała pod koniec XVIII wieku. W czasie panowania „gorączki złota” przeżyła swój rozkwit, tworząc potężną sieć oddziałów małych mennic, punktów skupu, oceny oraz obróbki kruszcu. Obecnie U.S. Mint posiada 6 jednostek, wliczając budynek zarządu.

Do dziś rynek złota w USA jest jednym z największych na świecie, a według oficjalnych danych Stany posiadają największe na świecie rezerwy kruszcu (8 133,5t stan na 2018 r.).

Historia

U.S. Mint została powołana do życia 2 kwietnia 1792 roku, na mocy Coinage Act. Przed wojną o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775-1783), na terenie USA posługiwano się walutami obcymi, ponadto popularna była wymiana barterowa. Na pierwszą siedzibę mennicy Kongres wybrał Filadelfię, a na jej czele stanął, powołany przez prezydenta Georga Waszyngtona, naukowiec David Rittenhouse. Coinage Act zakładał produkcję następujących rodzajów monet: half cent, cent wybijane z miedzi, half dime, dime, quarter, half dollar, dollar, wybijane ze srebra oraz quarter eagle ($2.50), half eagle ($5), oraz eagle ($10), wybijane ze złota. Pierwsze monety zostały wybite w 1793 roku, były to centy w ilości 11 178 sztuk.

„Gorączka złota”, która rozpoczęła się na początku XIX wieku, w Północnej Karolinie oraz Georgii sprawiły, że produkcja monet w Filadelfii osiągnęła maksimum wydajności i konieczne okazało się otworzenie nowych oddziałów. W 1835 Kongres zatwierdził otwarcie oddziałów w Charlotte (przetwarzanie złota), Dahlonega (przetwarzanie złota), oraz w Nowym Orleanie (przetwarzanie złota i srebra). Działanie wspomnianych jednostek zaburzyła Wojna Secesyjna doprowadzając do zamknięcia Dahlonega. Charlotte i Nowy Orlean działały do 1819 oraz 1842. Wraz z ekspansją poszukiwaczy złota na zachód, transport złota do Filadelfii, w celu przetwarzania kruszcu na monety, okazał się czasochłonny oraz ryzykowny, dlatego, w 1854 otwarto odział w San Francisco.

„Gorączka złota” dotarła również do Colorado, w związku, z czym, w 1862 roku, utworzono w Denver oddział mennicy. Dodatkowo mieścił się tam pierwszy urząd probierczy. Początkowo w Denver wykonywano jedynie sztabki, bicie monet rozpoczęto w 1875. Kolejne oddziały otwarto w Dallas i Carson. Koniec ery poszukiwaczy złota przypada na początek XX wieku, w tym czasie zamknięto większość, rozbudowanej w całym kraju, sieci jednostek U.S. Mint.

Przetwarzanie złota wiązało się z koniecznością jego przechowywania i zabezpieczania, dlatego w 1936 oddano do użytku legendarny Fort Knox, a w 1938 West Point Bullion Depository, w którym składowano srebro. Rola West Point, jako magazynu, skończyła się w 1973, kiedy zaczęto tam produkcje monet. Po okresie produkcji monet pensowych oraz złotych medali, West Point stało się w 1988 oficjalnym odziałem U.S. Mint.

Obecnie oddziały U.S. Mint znajdują się w:

  • Waszyngtonie (siedziba zarządu),
  • Filadelfii (produkcja monet obiegowych, numizmatycznych, pamiątkowych monet zatwierdzonych przez Kongres oraz medali),
  • Denver (produkcja monet obiegowych, numizmatycznych, pamiątkowych monet zatwierdzonych przez Kongres, składowanie metali),
  • San Francisco (produkcja pamiątkowych monet zatwierdzonych przez Kongres oraz zestawów monet platerowanych i srebrnych),
  • West Point (produkcja złotych monet American Eagle, American Buffalo oraz nieobiegowych monet złotych srebrnych i z platyny. Dodatkowo produkcja pamiątkowych monet zatwierdzonych przez Kongres, składowanie metali),
  • Fort Knox (składowanie metali).

Ciekawostka: Każda jednostka U.S. Mint – wybijająca monety ma osobny indeks, który znajduje się na monecie w niej wybitej. Monety wytwarzane w Filadelfii mają indeks „F”, San Francisco „S”, Denver „D”, West Point „W”.

Produkty U.S. Mint

Gold Eagle

Jedna z dwóch monet bulionowych bitych obecne w U.S. Mint, wykonana ze złota o próbie .916. Występuje w 4 wariantach masy, dla monet złotych oraz jednym wariancie srebrnym. Produkcję monet rozpoczęto w 1986 roku. Przez pierwsze 5 lat rok wybicia monety był przedstawiany za pomocą liczby rzymskiej, natomiast od 1991 roku- za pomocą arabskiej. Monety dostępne są, podobnie jak Krugerrandy, w dwóch wersjach wykończenia proof oraz bulion. Dostępna jest również wersja Uncirculated, czyli kolekcjonerska, w najwyższym stanie zachowania. Na rewersie znajduje się łacińska sentencja: „E pluribus unum” (jeden z wielu), tradycyjne motto Stanów Zjednoczonych.

      

American Buffalo

Złota moneta występująca tylko w odmianie 1 oz (wyjątek stanowi rok 2008, kiedy do biegu trafiły wersje ½, ¼ oraz 1/10 OZ). Pierwsze monety trafiły do sprzedaży w czerwcu 2006 roku. Produkowane są z najwyższej próby złota (99,99% Au). Awers monety przedstawia głowę Indianina, wybijaną pierwotnie na niklowych 5 centówkach. Rewers przedstawia bizona amerykańskiego zwanego Buffalo. Autorem pierwotnego projektu monety jest James Earle Fraser. Pod datą produkcji monety znajduje się litera „F”, stanowiącą „podpis” autora. Poniżej potylicy Indianina znajduje się druga litera oznaczająca miejsce wybicia monet.

American Buffalo doczekało się wielu platerowanych złotem kopii, produkowanych między innymi przez National Collector’s Mint. Powyższe monety, bite przez nieautoryzowane mennice nie mogły mieć napisów 50$ (nie były denominowane w przeciwieństwie do oryginałów). Napis ten zastąpiono napisem „COPY”.

  

Double Eagle

Double Eagle to monety wykonywane ze złota .900, bite w latach 1792- 1933. Double Eagle występowały, jako monety 20$. Dodatkowo wykonywano monety eagle, half eagle oraz quarter eagle.

Okres produkcji tych monet wiąże się z dwiema znamiennymi datami. Pierwsza, początek produkcji, to rok 1792, ogłoszenie Coinage Act oraz założenia U.S. Mint. Druga data, oficjalne zakończenie bicia monet, to rok 1933, kiedy to prezydent Franklin D. Roosevelt wprowadził Gold Reserve Act i związane z nim rozporządzeni wykonawcze 6102. Powyższe rozporządzenie zakazywało obywatelom USA gromadzenia złotych monet, złotego bulionu oraz certyfikatów. Po zakazie produkcji i sprzedaży złota prawie cały nakład Double Eagle z roku 1933 został przetopiony. Co ciekawe „zachowało się” kilka egzemplarzy z tego roku, a ich wartość kolekcjonerska, z powodów historycznych osiąga na aukcjach zawrotne kwoty. Przykładem może być moneta, sprzedana w 2002 roku, za cenę 7 590 020 USD.

Monety Double Eagle, jak i powiązane monety o mniejszych nominałach, na przestrzeni lat zmieniały swój wygląd oraz wielkość, więc weryfikację oryginałów należy wykonywać posługując się specjalistycznymi katalogami.

KK

Share This Post